Navigatie

BELANGRIJKE INFORMATIE

2. De mogelijkheden

2.1 Voorbereiding

Voor dat u een eigen zonne-energie systeem gaat aanschaffen is het verstandig u zelf voor te bereiden. Een goede voorbereiding is tenslotte het halve werk. Voordat u verzeilt raakt in verschillende offertes met nog meer mogelijkheden is het goed om het een en ander op papier te zetten.Bij zonne-energie worden vaak specifieke termen gebruikt die verwarrend kunnen zijn. Specifieke termen zijn onderstreept weergegeven in de tekst waar u op kan klikken om meer informatie over het woord te vinden. In de bijlage vind u alle thermen op een rij.

2.2 Mogelijkheden

De keuze van een ideaal systeem wordt bepaalt door 2 factoren:

1. Hoeveel energie verbruikt u

2. Hoe groot is uw dak

Elektriciteit

Om te beginnen moet u weten wat u aan elektriciteit verbruikt. Het is aan te raden te kijken naar wat het verbruik nu is en wat het in het verleden is geweest. Het verbruik van elektra wordt gemeten in kWh. En het is goed na te de denken over het toekomstig verbruik. Overweegt u bijvoorbeeld om een elektrische auto aan te schaffen wat leidt tot meer verbruik of wilt u juist gaan besparen en gaat u de oude droger vervangen door een warmtepomp droger. Om een goede indicatie te krijgen kijkt u naar het energieverbruik van het afgelopen jaar en het liefst naar de jaren ervoor. Het blijft gissen maar u weet nu in ieder geval wat het verbruik is geweest. Teveel opwekken is zonde, te weinig natuurlijk ook.

Het dak

Als u weet hoe groot uw elektriciteitsverbruik is dan weet u hoeveel zonne-energie nodig is. Zonnepanelen wekken +/- 165 kWh per vierkante meter op. Om het aantal meter te bepalen deelt u het verbruik door 165 en zo heeft u het aantal benodigde meters. Als u bijvoorbeeld 3.500 kWh verbruikt heeft u 22 vierkante meter dakoppervlak nodig.Het kan zijn dat het dak groot genoeg is om alle energie op te wekken maar vaak is het kleiner dan u nodig heeft of zorgen obstakels op het dak voor minder mogelijkheden. De keuze voor uw ideale systeem wordt dus bepaalt door deze factoren. Mocht de oppervlakte op het dak niet voldoende zijn dan kan u altijd kijken naar speciale oplossingen zoals micro-omvormers of hoog rendements panelen

2.3 Locatie en opbrengst

Het belangrijkste van een goed zonne-energie systeem is natuurlijk de opbrengst. Een goede opbrengst begint met een goede locatie. Zonne-energie levert uiteraard het meeste op als de panelen op het zuiden gericht zijn. Wanneer uw huis een dak heeft met een deel op het zuiden en een deel op het noorden is de keuze natuurlijk snel gemaakt. Maar wees gerust als het dak niet recht op het zuiden staat. Zelfs daken die pal op het oosten of westen staan brengen nog genoeg op. De opbrengst van uw dak kan u bepalen aan de hand van een zogenaamde instralingsschijf of met behulp van software. Voor beide heeft u de hoek van het dak nodig en de positie van het dak ten opzichte van het zuiden. De hoek van het dak is eenvoudig in te schatten. De meeste daken hebben een hoek van 30-45 graden.    U kan de hoek inschatten met behulp van de onderstaande voorbeelden:

De positie ten opzichte van het zuiden is te bepalen met een kompas of natuurlijk met handige sites zoals GoogleMaps.De opbrengst van een ideaal dak in Nederland varieert aan de hand van de ligging. Kort samengevat is er meer energie aan de kust dan in het binnenland. Gelukkig is het verschil minimaal, namelijk zo’n 7 %.

De instralingsschijf is een eenvoudig maar doeltreffend hulpmiddel. Door de eerder bepaalde hoek van het dak en de positie ten op zichtte van het zuiden is eenvoudig te bepalen van de potentie is van het dak ten opzichte van het ideale. Het ideale dak in Nederland ligt natuurlijk pal zuid, heeft een hoek van 35 graden en is vrij van Het ontwerp van het systeem moet rekening houden met de afmetingen van het dak, obstakels en schaduw.

 

Enkele voorbeelden van het potentieel van uw dak.:

1. Het dak heeft een helling van 35 graden en ligt vol op het zuiden: 100%

2. Het dak heeft een helling van 15 graden en ligt vol op het oosten. Toch een mooie opbrengst van meer dan 85%

3. Het dak heeft een helling van 60 graden en ligt bijna op het oosten. Geen ideaal dak maar toch een opbrengst van 75%.

       Zoals u ziet is vrijwel elk dak tussen oost een west geschikt voor zonne-energie.

2.5 Zonne-energie systeem

Een zonne-energie systeem bestaat uit een beperkt aantal componenten. Zonnepanelen, omvormer, montagesysteem en de bekabeling. De zonnepanelen wekken de energie op die door de omvormer wordt omgezet in bruikbare elektriciteit. De elektriciteit kunnen we gebruiken in het huis voor bijvoorbeeld verlichting en de wasmachine.

 

3. Zonnepanelen

3.1 Zonnepanelen lelijk?

Veel mensen vinden gewone zonnepanelen lelijk. En dat ben ik geheel met hun eens. Althans voor een groot deel. De meest gebruikte zonnepanelen zijn die met blauwpaarse cellen en een aluminium rand er omheen. Dat is natuurlijk niet echt een mooi geheel. Het wordt al heel anders als de cellen en de lijst zwart zijn. Dan is het in ieder geval een mooi geheel. Dan nog zijn er mensen die het niet mooi vinden maar dan zeg ik altijd: “Wat is er mooi aan een dakpan?” Een dakpan is ooit bedacht vanuit een aantal beperkte voorwaarden. De eerste pannen werden door de romeinen gemaakt en het was natuurlijk heel moeilijk een grote pan te maken van klei en deze vervolgens te bakken. Daarom hebben wij nu eeuwen later bijna dezelfde pannen op ons dak liggen. En dat terwijl wij nu natuurlijk kunnen maken van nieuwere materialen zoals plastic, metaal en glas. Maar waarom doen we dat niet (of bijna niet: Juist! Omdat we er aan gewent zijn. Het is dus slecht een kwestie van wennen. Een zonnepaneel is niet lelijk. Een mens vind het van nature lelijk. In landen als Duitsland en België zien we dit ook totdat de overbuurman panelen op zijn dak legt en uitgerekend jij er tegenaan kijkt. Na een aantal maanden denk je niet meer van: o die zijn lelijk. Nee dan denk je hij heeft het slim gedaan en ik kijk er tegenaan en op mijn eigen huis zie ik ze eigenlijk niet. Dus toch maar zonnepanelen. Maar dan wel net iets mooier dan van de overbuurman.  Het is een nieuw bouwelement wat je ook nog eens juist moet gebruiken. Over smaak val niet te twisten. Over de noodzaak van duurzame energie ook niet.

In het dak integreren

Het is natuurlijk ook mogelijk zonne-energie in het dak of de gevel te integreren. Dit ziet er erg mooi uit. Of beter gezegd: je ziet er niets van. Gebouw geïntegreerde zonne-energie (ook wel BIPV genoemd) staat erg in de belangstelling en zal absoluut een deel van de markt gaat vertegenwoordigen. Echter heeft het 1 nadeel. Het is duur en het blijft relatief duur. Denk hierbij aan 2 tot 5 keer zoveel als standaard panelen. Het is te vergelijken met auto’s. De ene is net iets mooier dan de andere maar meestal ook duurder. Schoonheid heeft zijn prijs.

Standaard of zwart

Er bestaan globaal 2 soorten panelen. De standaard panelen en de zwarte panelen. De standaard panelen zijn nog hetzelfde als 30 jaar geleden alleen heel wat goedkoper. De zwarte panelen zijn relatief nieuw en pas sinds enkele jaren op de markt. Dezezijn iets duurder maar nog goed betaalbaar. Denk aan +/- 6% duurder dan de standaard panelen. Zwarte panelen worden gemaakt van zwarte (of bijna zwarte) cellen, een zwarte achterkant en een zwart aluminium frame. In combinatie met een zwart montagesysteem geeft dit een mooie homogene uitstraling.

3.2 Portret of landschap

De zonnepanelen worden altijd in portret (portrait) of landschap(landscape) geplaatst. Dit is afgeleid uit de fotografie. Een portret foto is rechtop en een landschap foto een kwartslag gedraaid. De manier van plaatsen maakt in principe niet uit. Het heeft meestal te maken met de afmetingen van het dak en het paneel. Hoe kunnen de panelen het meest efficiënt gelegd worden. Het leggen van zonnepanelen in portret is meestal mooier omdat het dakoppervlak meestal ook de vorm van portret heeft. Het dak is breder dan hoog. Het plaatsen van panelen in landschap is iets lastiger en soms is er meer materiaal voor nodig. Dit maakt de landschap plaatsing iets duurder dan landschap maar het belangrijkste is natuurlijk hoe het er uit ziet en wat het beste uit komt met de formaten van het gekozen paneel.

3.3 Hoe worden zonnepanelen gemaakt

Zonnepanelen bestaan uit een samenstelling van verschillende componenten.

Cellen

De Cellen komen vaak van een cellenfabrikant. De cellen worden gemaakt van silicium. Hoe zuiverde het silicium is hoe beter de cellen maar natuurlijk ook duurder. De goedkopere fabrikanten werken nogal eens met minder zuivere cellen (we hebben het over duizendste procenten maar toch). De cellen worden aan elkaar gesoldeerd door machines waardoor deze exact recht liggen en 100% zeker goede connecties hebben. Het gebeurt echter nog steeds dat deze met de hand gesoldeerd worden. Dit geeft een minder resultaat en lijd tot extra kans op storingen achteraf.

Tosti

Standaard zonnepanelen worden gemaakt als een soort tosti. Ze beginnen met de glasplaat, de volgende laag is een heldere folie die kan smelten, dan komen de cellen die aan elkaar verbonden zijn daarboven op komt weer een laag heldere folie en vervolgens wordt het geheel afgedekt met een plastic achtergrond (zwart of wit). Dit geheel (het laminaat) wordt meestal volautomatisch geproduceerd. Als alle lagen van de tosti op elkaar liggen gaat dit letterlijk de oven in. Het is heel belangrijk dat het laminaat lang genoeg in de over ligt. Dat is minimaal 20 minuten. Als je heel veel zonnepanelen wilt produceren duurt dit natuurlijk erg lang. Het makkelijkste is dan om de laminaten korter te “bakken” maar dat is op termijn desastreus. Het is echter onmogelijk dit te zien en dus heel makkelijk om te doen.

Frame

Als het laminaat klaar is wordt dit voorzien van een frame. Het frame heeft 2 functies namelijk: zorgen dat er geen water tussen het laminaat komt en het geheel stevig maken. Het waterdicht maken van het geheel wordt gedaan met kit of tape. Vaak wordt standaard silicone kit (witte kit) gebruikt. Dit is echter ongeschikt om 20 jaar op het dak te liggen, laat staan 30 of 40 jaar.                             De kwaliteitsfabrikanten gebruiken daarom ook industriële kit (meestal zwarte kit) of nog beter: tape. Door laminaat tussen het frame te klemmen met de tape ertussen ontstaat een waterdichte verbinding die het ook nog eens heel lang mee gaat. Het frame zorgt ook voor de stevigheid. Een goed frame zorgt ervoor dat er weinig beweging in het frame zit. Omdat panelen vrij groot is het altijd mogelijk het frame een beetje heen en weer te bewegen. Dit is normaal maar hoe slapper het frame hoe slechter het paneel.            Het buigen van de panelen kan namelijk leiden tot zogenaamde microcracks. Microcrack zijn hele kleine barstjes in de cellen die met het oog niet zichtbaar zijn. De barstjes zullen in de eerste jaren geen verschil in opbrengst geven maar na 5 tot 10 jaar gaan de panelen in opbrengst achteruit. Dit is ook de reden waarom panelen altijd rechtop vervoerd moeten worden. Wanneer ze plat liggen kunnen ze namelijk door de schikken tijdens het vervoer ook microcracks krijgen.

Junctionbox

Als het laminaat in het frame zit wordt de junctionbox achterop het paneel geplakt. Dit gebeurt weer met silicone of industriële kit. De junctionbox is een zwart kastje met de 2 kabels eraan waarmee het zonnepaneel met de andere verbonden kan worden. De kwaliteit van de junctionbox is uiteraard ook van groot belang. Dit is namelijk de connectie tussen het paneel en de rest van de installatie. Een goede junctionbox is meestal wat groter (denk aan minimaal 10 bij 15 cm) en moet open kunnen (in verband met het kunnen vervangen van de bypass diodes). Het paneel is klaar maar niet voordat het is voorzien van serienummers. Een goed paneel is voorzien van het serienummer in het paneel(achter het glas) en aan de zijkant. Door het serienummer is later te achterhalen welke paneel het is, wanneer deze is geproduceerd en met welke materialen en hoe deze getest is. Hopelijk niet nodig maar wel belangrijk mocht er iets mis zijn. Als het paneel klaar is wordt deze getest. De test bestaat uit het nabootsen van de standaard test condities (STC). Omdat de standaard testcondities vrij moeilijk zijn na te bootsen worden dit omgerekend van de gemeten waarden naar de STC waarde. Het meten van de panelen is erg belangrijk maar natuurlijk ook fraudegevoelig. Een extern kwaliteit label kan deze metingen controleren en nameten. Uit de test van de paneel komt een bepaalt vermogen. Dit is het daadwerkelijke vermogen van het paneel. Het grappige is dat niemand weet wat het vermogen van een paneel gaat worden. Meestal komt uit een productie batch panelen met bijvoorbeeld vermogens van 250, 255 en 260 watt. Pas na het testen worden de panelen opgedeeld in hun vermogensklasse. Het daadwerkelijk vermogen van het paneel wordt gerapporteerd als flashtestdata. Het is belangrijk deze altijd in bezit te hebben.

3.4 Rendement en vermogen

Een ideaal dak heeft gemiddeld een instraling van 1.200 kWh per vierkante meter. Als voorbeeld nemen we een dak in Utrecht omdat dit in het midden van het land ligt en precies op het gemiddelde zit. Helaas zijn we niet in staat alle energie die op de panelen schijnt ook direct om te zetten. Maar gelukkig kunnen we dit wel al beter dan de natuur met bijvoorbeeld planten die een rendement hebben van slechts 1%. Het Vermogen van het zonne-energiesysteem wordt bepaald door de panelen. Hoe meer rendement de panelen hebben hoe meer ze kunnen omzetten in energie. De meeste panelen hebben een rendement van 14-15 procent. Er zijn echter ook zonnennepanelen met een rendement van 20%. Al zijn deze nog erg duur. Wanneer we uitgaan van panelen van 15% dan hebben we dus een potentieel van 15% van 1.150 kWh. Het maximaal wat we uit een meter kunnen halen is dan 172 kWh op jaarbasis.

Verliezen

Helaas is het niet mogelijk alle energie op te vangen. Er zijn namelijk een aantal oorzaken die zorgen dat er rendement verloren gaat:

  Reflectie

Ondanks dat er voor zonnepanelen speciaal glas gebruikt wordt met zelfs speciale antireflectie coatings gaat helaas een hoop energie verloren omdat deze simpelweg wordt weerkaatst. Hierdoor gaat zo’n 3% verloren

  Temperatuur

Een zonnepaneel gaat minder goed werken naarmate het warm wordt. Dit is een natuurlijk verschijnsel wat erg jammer is want hoe meer de zon schijnt hoe warmer het wordt. Per graden gaat het rendement van de meeste zonnepanelen met ⅓ % naar beneden. Omdat zonnepanelen bij zonnig weer zo’n 30 graden warmer zijn dan de omgevingstemperatuur is dit al 10%. “Gelukkig” is het niet altijd zonnig in Nederland en is het gemiddeld over een jaar maar 8%.

  Rendement omvormer

De omvormer zet de energie die hij krijgt van de zonnepanelen om van gelijkstroom naar wisselstroom. De omvormer doet zijn uiterste best dit met een zo hoog mogelijk rendement te doen. De omvormer fabrikanten werken er aan om de omvormers zo efficiënt mogelijk te maken. De meeste omvormers hebben in de praktijk een rendement van 92-98%. Het hoogste rendement is natuurlijk mooi maar er moet ook gekeken worden naar de situatie en de inzetbaarheid van de omvormer. De omvormers hebben gemiddeld een verlies van 5%.

  Kabels en connectoren

De kabels en de verbindingen van de kabels (de connectoren) hebben een weerstand wat leid tot verliezen. Er wordt meestal een onderscheidt gemaakt met verliezen in het DC gedeelte (van omvormer tot en met de zonnepanelen) en het AC gedeelte (van de omvormer tot aan de meterkast). Voor beide kanten geld dat de verliezen beperkt moeten worden tot maximaal 1%. Is het verlies hoger dan gaat er veel energie verloren in warmte en kunnen er ook gevaarlijke situaties ontstaan. In dat geval kunnen er eenvoudig dikkere kabels gebruikt worden. De verliezen in de kabel en de connecties is dus circa 2%.

  Schaduw

Grote verliezen door schaduw moet absoluut vermeden worden. Een beetje schaduw in de winter is echter niet heel erg want dan is de energie van de zon toch vrij laag door de kortere dagen en het mindere mooie weer. Het is niet altijd te voorkomen dat bijvoorbeeld een huis van de overburen schaduw geeft op de panelen. De verliezen door schaduw zijn moeilijk te bepalen maar. Voor de berekening gaan we uit van 2%. In de praktijk kan dit natuurlijk oplopen.

De verliezen zijn in totaal 20%. Dat geeft ons een opbrengst van 80% van de eerder berekende 172 kWh per vierkante meter. De opbrengt van een ideaal dak met standaard panelen is dus 138 kWh per vierkante meter.

3.5 Zelf plaatsen of laten doen

Het plaatsen van zonnepanelen is niet lastig en zelfs leuk om te doen. Je moet echter wel goed weten wat je doet en rekening houden met alle eisen van veiligheid en kwaliteit. Het plaatsen van de zonnepanelen bestaat uit 2 aspecten. Eerst worden de zonnepanelen     op het dak bevestigd. Het bevestigen is iets wat in principe iedereen kan die geen hoogtevrees heeft. Let natuurlijk wel op de Veiligheid. De tweede aspect is het aansluiten van de panelen op het elektriciteitsnet. Dit is iets wat alleen de vakman kan. Wat u wel kan doen is de voorbereiding. Overleg goed met uw elektricien wat u kan doen.

Zonnepanelen plaatsen

Het plaatsen van zonnepanelen gebeurt voornamelijk met goed weer. Goed weer om zonnepanelen te plaatsen is droog weer en niet teveel wind. Regen kan leiden toch gladheid en is dus erg gevaarlijk. Daarnaast kan regen zorgen voor lekkages omdat bij het installeren bijvoorbeeld de dakpannen worden weggehaald. Teveel wind op het dak kan leiden tot gevaarlijke situaties. Omdat een zonnepaneel vrij groot en relatief licht is heeft de wind makkelijk vat op het paneel dus windkracht 4 á 5 is maximaal.

Garantie

Houdt ook rekening met garantie. Sommige leveranciers geven alleen garantie wanneer producten door een erkende installateur aangebracht zijn.

4. Kwaliteit

De hoogste kwaliteit leid tot de hoogste opbrengst en is dus erg belangrijk. Waar moet u op letten bij de kwaliteit.

1. Kwaliteit van de producten

2. Kwaliteit van de samenstelling

3. Kwaliteit van het ontwerp

4. Kwaliteit van de uitvoering

5. Veiligheid

4.1 Kwaliteit van de producten

De kwaliteit van de producten is voor iemand die er niet mee bekend is lastig. Wat is nou een goed paneel en welke is niet goed. Ze zijn toch allemaal hetzelfde? Klopt. Maar er zit wel verschil tussen.

4.1.1 Panelen

Om te begrijpen hoe kwaliteit van panelen bepaalt wordt is het handig om te weten hoe de panelen gemaakt worden zoals u heeft kunnen lezen in hoofdstuk 3.3

De panelen die nu gemaakt worden zijn allemaal van een acceptabele kwaliteit. Dat wil zeggen ze werken goed, ze zijn uitgebreid getest en hebben alle benodigde keuringen. Dat betekend niet dat ze ook echt goed zijn en vooral goed blijven. Zonnepanelen liggen onder vrij extreme condities op het dak. Ze liggen er met regen en sneeuw met – 20 graden. Maar liggen ook te bakken met 35 graden. Dit betekend dat de panelen wel 65 graden worden. Een verschil van 85 graden! Om onder deze extreme condities 20, 30 of wel 40 jaar te kunnen werken moeten ze van een gedegen kwaliteit zijn. De kwaliteit van zonnepanelen wordt bepaalt door het gebruik van materialen, het fabricage proces, het vervoer en de plaatsing.De kwaliteit van zonnepanelen bepalen is lastig. Meestal zie je ze niet van te voren en kan je dus niet letten op de zichtbare kwaliteitspunten. Het is daarom ook zeer belangrijk om te weten waar de panelen vandaan komen. De panelen komen namelijk overal vandaan en doorlopen een heel traject van producent tot op uw dak.

Herkomst

Het is als consument natuurlijk niet makkelijk te achterhalen welke weg uw panelen hebben bewandeld. Waar u wel makkelijk achter kan komen is waar uw installateur / leverancier de panelen vandaan haalt. Dit kunt u gewoon vragen. Als de panelen bij een gerenommeerde groothandel vandaan komt kan u ervan uit gaan dat u goed zit.Om dit te garanderen zullen ze er alles aan doen de kwaliteit te waarborgen. De goede groothandels beoordelen de kwaliteit op verschillende punten. Als eerste begint het met een uitgebreid onderzoek bij de fabrikant. Wat zijn hun kwaliteitseisen, wat is de financiële positie, hoe wordt met zaken om gegaan als mensenrechten en het milieu, wat zijn de toekomstplannen, hoe is de uitgangscontrole, kan je ervan uitgaan dat elk paneel wat uit de fabriek komt ook hetzelfde is als het voorbeeldpaneel, enz. enz. Als de fabrikant op al deze punten is geslaagd is het ook belangrijk de kwaliteit te waarborgen. De groothandel zorgen ervoor dat alle panelen worden gecontroleerd voordat ze de container in gaan. Bij aankomst in Europa worden er regelmatig een aantal panelen uit de containers gehaald om deze te onderworpen aan de uitgebreide tests. Zo testen ze de waterdichtheid, de elektrische veiligheid, scannen ze de panelen op microcrack en worden de panelen onderworpen aan extreme condities. Pas als alles goed is zal een gerenommeerde groothandel hun naam er aan willen verbinden. Vraag dus altijd na waar uw panelen vandaan komen en vooral bij wie moet u zijn als de panelen toch problemen hebben. En denk daarbij dat het ook over 10 jaar kan zijn als uw installateur misschien niet meer bestaat.

Datasheet

Een zonnepaneel wordt altijd voorzien van een datasheet. Hier staan de afmetingen, het gewicht en de elektrische kenmerken van de panelen op. Voor een leek staan hier misschien moeilijke getallen op die lastig te begrijpen zijn. Dit hoeft u ook niet te begrijpen. Wat u welt kunt zien is hoe de datasheet eruit ziet. Als de datasheet er een beetje netjes uit ziet dan heeft u al een idee van de kwaliteit. De kleinere en goedkopere Chinese fabrikanten zijn hier namelijk niet zo goed in.

Keurmerken van zonnepanelen

Vrijwel alle zonnepanelen hebben tegenwoordig het TÜV keurmerk. Het Duitse TÜV instituut is te vergelijken met TNO uit Nederland. Ze hebben bepaalde standaardtesten waar ze de panelen op keuren. Wanneer deze testen goed verlopen krijgen ze het TÜV certificaat. Omdat dit het bekendste en belangrijkste keurmerk is (zonder TÜV keurmerk krijgt een fabrikant niets verkocht) wordt hier mee gerommeld. Het is dan ook verstandig vooraf te kijken of het opgegeven TÜV certificaat ook daadwerkelijk is afgegeven. Dit kan op: www.tuv.com/nl (Klik op TUVdotCOM Service en vul het TÜV nummer van de fabrikant in.) Zonnepanelen dienen minimaal te voldoen aan de volgende keurmerken:

  TÜV 61215 (Kwaliteit op externe omstandigheden)

  TÜV 61730 (Veiligheid o.a. elektrische test, is het paneel veilig en werkt het zoals het hoort)

4.1.2 Omvormer

Let bij de omvormer fabrikant ook op andere punten dan de prijs en het rendement. Vaak wordt tot in de puntjes gekeken wat het rendement van de omvormer is en wordt niet gekeken naar andere factoren. Een omvormer moet namelijk goed reageren om de weersomstandigheden en optimaal omgaan met bijvoorbeeld schaduw. Het is dus goed om te kijken naar jaaropbrengsten. Het rendement zegt alleen iets over een mooie dag. De omvormer moet minimaal een Europees rendement van 94% hebben. Meestal geld hoe groter het systeem hoe groter het rendement. Ook voor de omvormer geld dat u moet weten waar u moet zijn als de omvormer toch problemen geeft en uw leverancier niet meer bestaat. Heeft de omvormer fabrikant bijvoorbeeld een Nederlands of minimaal een Duits service nummer?

4.1.3 Montagesysteem

Voor pannen daken zijn Nederlandse systemen erg geschikt. Juist omdat het in Nederland ontwikkeld is heeft het ook de eigenschappen die bij Nederlandse huizen past. Het maakt namelijk niet gebruik van grote schroeven en bouten om het systeem vast te maken (wat vaak niet goed lukt bij Duitse systemen). Het maakt gebruik van een haak die over de dakpan heen gaat en vasthaakt achter de panlat. Het lijkt een fragiele oplossing maar door de vele haken ontstaat een mooi een stevig geheel. Het gewicht van de vastgehaakte dakpannen zorgt er tevens voor dat het geheel goed blijft vast zitten. Zelfs met stormen van windkracht 12! Het minste waar het montagesysteem aan moet voldoen is een TÜV certificaat. Dit certificaat is het resultaat van de uitgebreide TÜV keuring. Tijdens de keuring wordt gekeken of het systeem ook voldoet bij extreme stormen. Het moet tegen een stootje kunnen. En het liefst iets meer dan dat. Het belangrijkste bij alle montage systemen is de installatie. Het materiaal kan nog zo stevig zijn en goed getest maar wanneer het niet goed is vastgemaakt maakt help dit natuurlijk niet. Het systeem is zo zwak als de zwakste schakel.

4.1.4 Verbindingen

Kabels, connectoren

De kabels die gebruikt worden om de energie van de zonnepanelen naar de omvormer te brengen zijn speciale zonne-energiekabels. Deze zijn er op gemaakt dat ze erg lang buiten kunnen liggen zonder aangetast te worden. De connectoren die de panelen en de omvormer aan elkaar verbinden zijn ook gemaakt voor de extreme omstandigheden en moet 100% waterdicht zijn. Over het algemeen is de kwaliteit van de materialen goed. Voor de installatie moet de doorsnee van de kabel goed berekend worden. De kabel geeft verliezen en die moeten beperkt worden. Door de juiste doorsnede te berekenen moet het verlies beperkt worden tot maximaal 1% maar het liefst natuurlijk minder In de meeste gevallen voldoet een standaard 4mm² (4 kwadraat) kabel. Met name bij kleine systemen of met hele lange kabelafstanden kunnen dikkere kabels nodig zijn.

Meterkastaansluiting

De omvormer moet direct op een eigen groep in de meterkast aangesloten worden. De aansluiting moet uiteraard voldoen aan de algemeen eisen zoals de NEN 1010. Denk er ook bij na dat het aansluiten op een hele oude groepenkast niet altijd wenselijk is. Voldoet uw meterkast wel of is het tijd voor een nieuwe. De groep van de omvormer kan altijd in een apart groepenkastje geplaatst worden als er niet voldoende ruimte is in de bestaande groepenkast.

4.3 Kwaliteit van de samenstelling

Niet alleen de producten op zich zijn belangrijk maar ook de samenstelling. Het is als een goed recept. Al zijn de ingrediënten nog zo goed. Als je niet kan koken wordt het toch niets.

Dimensionering

Het belangrijkste is dat de omvormer past bij de panelen. Dit betekend dat deze niet te klein is maar ook niet te groot. In een kleine auto doe je ook geen grote motor.

4.4 Kwaliteit van het ontwerp

Het ontwerp van het systeem moet rekening houden met de afmetingen van het dak, obstakels en schaduw.

Schaduw

De invloed van schaduw op zonnepanelen wordt vaak erg onderschat. Een klein stukje schaduw op één van de panelen kan al catastrofaal zijn voor het hele systeem. Het is dus van het grootste belang schaduw te vermijden en het verlies te berekenen. Zonnepanelen worden vrijwel altijd in serie geschakeld en in de zonnepanelen zitten de zonnecellen die ook in serie werken. Schaduw op één cel van één van de panelen kan zorgen tot een veel mindere opbrengst. Dit is te vergelijken met veel mensen die hand in hand naast elkaar lopen. Wanneer 1 iemand in die rij langzamer gaat lopen zal hij iedereen vertragen. De enige manier om de vertraging te voorkomen is diegene uit de rij te zetten en deze dus uit te schakelen. Het uitschakelen van delen van het systeem wordt ook gedaan bij de zonnepanelen. Dit noemen ze de zogenaamde by-pass diodes. Deze diodes zorgen ervoor dat wanneer op een deel van het paneel schaduw valt dit gedeelte wordt uitgeschakeld/overbrugt. Zo wordt getracht de totale opbrengst van het systeem toch op niveau te houden. Dit klinkt echter eenvoudiger dan het is. Een omvormer is altijd op zoek naar het maximale vermogen punt (maximum power point - MPP). Door de schaduw op een deel van het systeem zal de omvormer moeten zoeken naar een nieuw maximaal vermogen. Dit is heel lastig omdat het systeem zich eigenlijk vreemd gedraagt. Langzame schaduw door bijvoorbeeld een dakkapel die veranderd door de stand van de zon is hierbij weer minder erg dan schaduw die snel veranderd. Schaduw van een boom in combinatie met lichte bewolking bijvoorbeeld. Als de wolken snel voor de zon komen en gaan en dat in combinatie met onregelmatige schaduw van de takken van de boom geeft een heel onrustig schaduwbeeld. Dit kan de omvormer natuurlijk moeilijk bij houden. De opbrengst van zonne-energie in de zomer is natuurlijk veel hoger dan in de winter. Het is dan ook belangrijk dat de schaduw in de zomer compleet vermeden wordt. In zonne-energie land wordt ook wel gesproken van het zonneseizoen wat loopt van half maart tot en met half september. In deze helft van het jaar is het zonneseizoen is goed voor 3/4 van de energie. Voorkom dus altijd schaduw op de zonnepanelen. En wanneer het echt niet anders kan houdt dan rekening met minder opbrengst.

4.4 Kwaliteit van de uitvoering

Zonne-energie is toch een aardige uitgaven dus u wilt er zeker van zijn dat het ook goed geïnstalleerd wordt. Omdat zonne-energie maatwerk is kan een professionele installateur eigenlijk alleen een goede offerte maken als hij bij u langs is geweest om de situatie te bekijken. Een serieuze installateur neemt zijn vak serieus. Dit betekend dat hij bij de offerte u informeert over alle bovenstaande kwaliteitspunten.

Goedkoop

Goedkoop is duurkoop. Dat weten we allemaal maar helaas geldt dit extra voor zonne- energie. Omdat het rendement van zonne-energie vaak vertaald wordt naar terugverdien tijd wordt meestal de prijs zo laag mogelijk gehouden. Maar dit is niet de juiste manier want om voordat het systeem zichzelf terugverdient moet het wel minimaal die tijd mee gaan. Met goedkope systemen bent u daar niet zeker van. Er wordt vaak bespaart op montage materiaal want metaal is nou eenmaal duur. En omdat de installateur weinig aan zo’n systeem verdient moet alles snel snel en dat gaat uiteraard ten koste van de kwaliteit.

Keurmerk

Helaas is er nog geen goed keurmerk voor installateurs. De branchevereniging Holland Solar is geen waarborg voor kwaliteit. Het is namelijk een vereniging waar iedereen lid van kan worden zonder eisen aan kwaliteit. Van een installateur die lid is van Uneto-VNI mag wel verwacht worden dat deze aan de nodige kwaliteit voldoet. Gelukkig wordt er nu hard gewerkt aan een kwaliteitslabel voor zonnepaneel installateurs. Zodat iedereen kan zien welke installateur voldoet aan alle eisen. Tot die tijd is het goed opletten.

Om zeker te weten of uw installateur goed is kan u een aantal punten controleren. U kan vragen naar referenties met telefoonnummer. Deze referenties kunt u bellen naar informatie vragen of alles naar wens is gegaan en of men tevreden is.

4.5 Veiligheid

De veiligheid bij het plaatsen van zonnepanelen is zeer belangrijk. Hier wordt wel eens laconiek over gedaan maar is van absoluut belang en komt de kwaliteit ten goede. Het werken met zonnepanelen heeft de volgende gevaren:

  Hoogte

  Spanning

  Eventueel brandgevaar

Als de zonnepanelen op het dak geplaatst worden schuilt altijd het gevaar van de hoogte. Meestal is de hoogte al snel zeer gevaarlijk. Wanneer er gewerkt wordt boven 2,5 meter hoogte moet er valbeveiliging aanwezig zijn. Valbeveiliging bij schuine daken kan bestaan uit een hekwerk op bijvoorbeeld de dakgoot op een aangrenzende steiger. Ook kan met vallijnen gewerkt worden al moet hierbij wel goed opgelet worden. Als op platte daken binnen 2 meter van de rand gewerkt wordt dan is een hekwerk noodzakelijk. Is de afstand tot de rand van het dak minimaal 4 meter dan kan gewerkt worden met het markeren van de 4 meter grens of een afzetlijn op 2 meter.  Dit voorkomt dat indien iemand val hij nooit over de rand kan vallen. En hij wordt gewezen op het feit dat de rand dichtbij is.             Elk zichzelf respecterend bedrijf neemt de regels in acht want niemand wil dat er ongelukken gebeuren. Door de veiligheidsmaatregelen kan met ook rustig op het dak werken en kan de kwaliteit gewaarborgd worden.De spanning van de panelen kan oplopen tot wel 800 volt gelijkspanning. Dit is zeer gevaarlijk en wanneer hier mee gewerkt wordt moet men weten wat men doet. Wanneer er kortsluiting ontstaat kan er een vlamboog ontstaan die heel heet is. Met de vlamboog kan je letterlijk lassen. Het kan dus ijzer laten smelten.

5. Zonnepanelen aanschaffen

5.1 Offertes opvragen

Nu u alles weet kan u offertes gaan opvragen. Voor de keuze van de bedrijven kan u denken aan verschillende mogelijkheden. We zetten ze voor u op een rijtje.

1. Bedrijven bellen/mailen die bij u in de regio actief zijn.

2. Een aanvraag doen bij een offerte vergelijk systeem

3. Zoeken naar bedrijven op internet

Bedrijven in de regio

De verschillende mogelijkheden hebben natuurlijk ieder hun eigen voor en nadelen. Het voordeel van bedrijven in de buurt is natuurlijk dat u deze wellicht al kent en dus ook kan vertrouwen. Ook kunnen ze makkelijk langs komen om uw situatie te bekijken en een op maat offerte af te geven. En een ander groot voordeel is dat in het geval dat het systeem niet optimaal draait er altijd hulp in de buurt is. Het nadeel is dat ze misschien niet het goedkoopste zijn.

Offerte vergelijk systemen

Op internet zijn een aantal offerte vergelijk systemen die niets anders doen dan uw wens neer leggen bij aanbieders. Dit is vaak een geautomatiseerd proces en dus niet op maat gemaakt. De ontvangen offerte zullen in de praktijk vaak afwijken van de eerste offerte. Het is dus vooral zaak te kijken naar prijzen per paneel of wattpiek, kwaliteit en bereikbaarheid. Omdat u de bedrijven niet kent is het verstandig om op website van de bedrijven te kijken. Wat doen ze, hoe lang bestaan ze en hoeveel hebben ze al geïnstalleerd. Een simpele zoekopdracht op Google geeft natuurlijk ook de nodige informatie.

Bedrijven op het internet

Internet staat werkelijk vol met 100-en bedrijf(jes) die zonnepanelen aanbieden. De een is nog beter dan de ander maar die andere is weer goedkoper enz. enz. U ziet door de bomen het bos niet meer en wat moet u dan nog geloven. Gelukkig heeft u met dit e-boek de nodige kennis op gedaan en kan u al beter beoordelen wat goed is en wat minder goed.

5.2 Ontvangen offertes.

Nu u de offertes heeft ontvangen gaat u deze vergelijken op kwaliteit, prijs en de andere factoren.

Kwaliteit

Het advies is altijd te kijken naar de kwaliteit. Zoals u heeft kunnen lezen is de kwaliteit van het systeem erg belangrijk omdat u het liefst wil dat het systeem minimaal 20 jaar mee gaat zonder problemen. Om de kwaliteit te bepalen bekijkt u alle punten van het hoofdstuk kwaliteit.

Prijs

Wanneer een goede overweging van de kwaliteit is gemaakt gaat de prijs pas een rol spelen. Goedkoop is tenslotte duurkoop maar u wilt ook niet te veel betalen. Het beste is om vergelijkbare systemen te vergelijken op de totaalprijs. Mochten de offertes teveel van elkaar afwijken dan kan de prijs vergelijken op bijvoorbeeld de prijs per paneel, de prijs per wattpiek of nog beter de prijs per kWh. Houdt er wel rekening mee dat de prijs per eenheid sterk beïnvloed wordt door het aantal panelen. Ga dus geen offerte van bijvoorbeeld 10 panelen met een andere van 20 panelen vergelijken.

Onvoorziene kosten:

Het is vaak lastig in te schatten hoe lang een installatie duurt en dit is dus een risico voor een installateur. Let goed op of de prijzen all-in zijn. En indien er extra kosten gemaakt worden moet dit vooraf en schriftelijk (of per mail) opgegeven worden.

Extra’s:

Krijgt u ook extra’s. Hier moet u zich niet door laten leiden want het zijn vaak verkooptrucs. Maar een garantie verlenging van u omvormer of een gratis kastje om uw opbrengst te bekijken is natuurlijk altijd mooi meegenomen.

Andere factoren:

  Hoe groot is de kennis van degene die u voorgelicht heeft?

  Hoe betrouwbaar is/lijkt het bedrijf.

  Hoe groot is het bedrijf.

  Hoe groot is de kans dat het bedrijf over 5 jaar nog bestaat?

  Als de kans groot is dat het bedrijf over 5 jaar niet meer bestaat waar moet u dan heen indien het systeem niet meer naar behoren werkt. Ofwel waar komen de producten vandaan.

  En last but not least. Wat is uw gevoel.

5.3 Papierwerk

Misschien niet het leukste gedeelte maar wel erg belangrijk. En wat zal blijken niet erg ingewikkeld.

Verzekering

Als u een zonne-energie systeem plaatst geeft u een hoop geld uit. Het is daarom aan te raden hier een verzekering voor te nemen.   Er bestaan 2 soorten verzekeringen.

1. Opstalverzekering

Zonnepanelen kunnen vaak binnen uw huidige opstalverzekering opgenomen worden. Verstandig is om uw verzekering maatschappij te bellen met deze vraag en hier een bevestiging van te vragen. Bij de ene verzekeringsmaatschappij is het standaard mee verzekerd en de andere vraagt hier weer een kleine vergoeding voor.

2. Aparte zonne-energie verzekering.

Wanner u de panelen niet binnen uw opstalverzekering kan of wilt verzekeren dan kan u ervoor kiezen om een aparte verzekering te nemen die speciaal geschikt is voor zonnepanelen. Dit is relatief goedkoop en geeft u een goede dekking en dus zekerheid.              Let wel op de kleine lettertjes. Er kunnen een aantal bijzonderheden zich voordoen. Zaken als diefstal of blikseminslag zijn vaak standaard verzekerd bij beide type verzekering. Maar wat gebeurt er bij bijzondere problemen zoals dat de panelen kapot gaat binnen de garantie termijn maar de fabrikant blijkt failliet. In dat geval geeft de speciale zonne-energie verzekering u veel meer dekking en dus ook zekerheid. Daarnaast snappen deze verzekeringen precies wat een zonne-energie systeem is en kunnen u dus ook goed helpen met het oplossen.

Terugleveren en meters

In Nederland mag iedereen zijn eigen energie opwekken en terugleveren aan het net. Gelukkig zijn de netbeheerder hiervoor verantwoordelijk. Zij kijken of u meter geschikt is, houden uw meterstanden bij en geven die door aan u energieleverancier. En zij zorgen ervoor dat uw schone energie netjes bij uw buren afgeleverd word. Zodat zij ook een beetje energie van u krijgen. Uiteraard wordt dit netjes verrekend. Na dat uw zonne-energie systeem is geplaatst kan u deze aanmelden op www.energieleveren.nl. Dit is de site van de drie netbeheerders van Nederland. U geeft hier u adres op en hoeveel energie u opwekt. Aan de hand van deze gegevens neemt de netbeheerder indien nodig contact met u op om de kWh meter te vervangen. Wanneer u al een meter heeft die geschikt is hoort u niets van u netbeheerder. Het is niet verplicht u installatie aan te melden. Het is voornamelijk voor de netbeheerder zelf zodat ze weten waar en hoeveel energie er geproduceerd wordt. Aan de hand van deze gegevens kunnen ze hier op inspelen en indien nodig het net aanpassen. Mocht u een draaistroommeter hebben en bijvoorbeeld geen slimme meter willen dan kan u er voor kiezen uw installatie niet aan te melden.

Salderen

Voor zonne-energie hebben we in Nederland een mooi systeem wat salderen wordt genoemd. Kort gezegd is salderen het op en aftellen. Dus de opgewekte energie mag worden afgetrokken van de opgewekte energie zonder dat daar energiebelasting en BTW voor betaald moet worden. Ofwel een terug geleverde kWh levert net zoveel op als een afgenomen kWh.

Als een gemiddeld gezin 3.500 kWh afneemt en 3.000 kWh opwekt dan moet men dus netto 500 kWh afrekenen.

Het salderen staat letterlijk in de wet beschreven en is dus een recht waar iedereen op kan bouwen. De energieleveranciers zijn er natuurlijk niet zo blij mee want dat kost hun omzet. Het gaat dus niet altijd goed met de administratie van de energieleveranciers. Gelukkig zijn de netbeheerders/meetverantwoordelijke in Nederland verantwoordelijk voor de meterstanden en daar kunnen we wel op bouwen. Alle meterstanden worden bijgehouden in het meetregister. Mochten er dus problemen zijn met salderen dan kunnen de netbeheerder (Liander, Stedin en Enexis) altijd uitkomst bieden.

Energiemaatschappij

Nu de energie door uw zonnepanelen wordt geproduceerd neemt u geen of minder energie af bij uw energiemaatschappij. Door de meterstanden die de netbeheerder doorgeeft krijgen ze dit automatisch in de gaten en zal dit dus verrekend worden. Omdat de energiemaatschappij natuurlijk zoveel mogelijk energie wilt verkopen zijn ze er natuurlijk niet heel happig op. Laten we zeggen dat het niet hun hoogste prioriteit heeft. Het is dus altijd verstandig uw energiemaatschappij te bellen met de mededing dat u zonne- energie produceert en dat u dus minder voorschot wilt betalen. Afhankelijk van uw maatschappij zal dit makkelijk of moeilijk gaan. Zeker bij de grote energiemaatschappijen kan dit wel wat geduld kosten. Vraag ook altijd om een bevestiging van uw verzoek.

5.4 Monitoring

Als onafhankelijk energieproducent wilt u natuurlijk weten hoeveel u produceert. Dit kan u meten op verschillende manieren. Als de zonnepanelen geplaatst zijn willen we natuurlijk weten wat de zon ons aan energie geeft. Het mooie van elektriciteit is dat dit exact te meten is en dus ook te volgen. Er bestaat verschillende manieren om de opbrengst van de zonne-energie installatie te zien.

1. Op de omvormer.

Vrijwel alle omvormers hebben een schermpje waarop de opbrengst te zien is van de dag en het totaal. Sommige omvormers hebben zelfs grafieken van de dag-, maand- en jaaropbrengsten.

4. Een webportal.

Een webportal werkt vaak met de bovenstaande opbrengst meter. De opbrengst meter heeft dan verbinding met het internet en stuurt de gegevens door naar een centrale database. Het voordeel van de webportals is dat de gegevens overal zijn in te zien(uiteraard is er de mogelijkheid dit te beveiligen). Dit geeft ook de mogelijk de gegevens te vergelijken met andere systemen. Het is natuurlijk altijd leuk om te zien hoe het systeem functioneert in verhouding tot andere systemen in de buurt. De meetgegevens geeft ons veel informatie over hoe het systeem functioneert. Ten eerste moet het systeem natuurlijk de opbrengst geven die vooraf is berekend. Dit is eenvoudig te zien aan de maand en jaar opbrengsten van de installatie. Aan de grafieken is perfect te zien wat het weer is geweest. Een mooie strakke grafiek wijst op mooi helder weer. Een grafiek met punten is het gevolg van een licht bewolkte dag. En hoe kleiner de opbrengst hoe meer bewolking natuurlijk. De zonne-energie gebruikers vinden het erg leuk de opbrengsten te volgen. Het is iets wat je nieuwsgierig maakt.

 

Winkelwagen

Geen artikelen in winkelwagen.

Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze nieuwsbrief
Aanmelden

Gastenboek

Nog geen berichten geplaatst.
Plaats een bericht

SUBSIDIE OP ENERGIEZUINIGE INVESTERINGEN 2016

Kan ik subsidie krijgen voor een zonneboiler, warmtepomp, pelletkachel of biomassaketel?

Sinds 4 januari 2016 kunt u subsidie aanvragen voor zonneboilers, warmtepompen, biomassaketels en pelletkachels. Deze subsidie is voor particulieren, bedrijven en woningcorporaties.

Hoeveel subsidie kan ik krijgen?

Sinds 1 januari 2016 geldt de regeling Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE). De regeling subsidieert de investering in bepaalde apparaten die duurzame energie produceren. U kunt voor de volgende subsidiebedragen in aanmerking komen:

Warmtepomp: vanaf € 500; 
Zonneboiler: vanaf € 500; 
Biomassaketel: vanaf € 3.200;  
Pelletkachel: vanaf € 500.   

Het exacte subsidiebedrag is afhankelijk van het soort apparaat en de energieprestatie.

Apparatenlijsten 

Sinds 4 januari 2016 zijn er lijsten met apparaten die onder de regeling vallen. Ook hun subsidiebedragen staan op deze lijsten. De apparatenlijsten vindt u op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl). 

Voor apparaten die wel aan de (technische) eisen voldoen maar nog niet op een lijst staan, is subsidie mogelijk.

Subsidie bedoeld voor particulieren, bedrijven en woningcorporaties

De regeling Investeringssubsidie Duurzame Energie (ISDE) is bedoeld voor particulieren, woningcorporaties en ondernemers in de volgende sectoren:

  • agro;
  • recreatie;
  • industrie;
  • zorg;
  • utiliteitsbouw;
  • woningbouw.

Subsidie aanvragen

Sinds 4 januari kunt u de subsidie aanvragen via de website van RVO.nl. Op deze website vindt u informatie over de subsidievoorwaarden en het aanvragen van de subsidie.

Geen subsidie voor zonnepanelen

Er is geen landelijke subsidieregeling meer voor zonnepanelen.

zorgvuldige montage belangrijk

Levensduur

Barstjes kunnen de levensduur van een zonnepaneel verkorten. Dit manco is niet met het blote oog te zien. Wanneer je een ‘elektrolumi- nescentie’-scan van het paneel maakt, zijn de barstjes wel zicht- baar. 

Daarom is zorgvuldig omgaan met zonnepanelen heel belangrijk en kun je dus eigenlijk geen zonnepanelen met een lader leggen.

een bedrijf met kennis van zaken is dan wel iets duurder, maar de levensduur en kwaliteit van de zonnepanelen blijven gewaarborgd zodat u goede rendementen uit uw investering

MEER MOGELIJK MET ZONNEPANELEN

9 keer creatief met zonnepanelen

Zonnepanelen komen steeds vaker voor op Nederlandse daken. Toch kan het geen kwaad om te kijken naar nieuwe manieren om gebruik te maken van zonnepanelen. Denk bijvoorbeeld aan zonnepanelen op erfgoed, of op parkeerplaatsen.

Zonnepanelen in dakpannen
Sinds kort zijn in Nederland ook zonnepanelen op de markt in de vorm van dakpannen. Goed nieuws, want dit levert een veel mooier straatbeeld op. De zonnepanelen worden geïntegreerd met het dak. Een zelfde effect wordt gecreëerd wanneer er zonnepanelen worden geplaatst in plaats van dakpannen. De zonnepanelen integreren dan meer in het dakoppervlak dan normaal. Een derde optie (te zien op de derde foto in fotogallerij) is zonnepanelen in de vorm van folie. Dit zijn flexibele zonnepanelen, die bijvoorbeeld in de vorm van een boog geplaatst kunnen worden.

d504bb352ff70c89ecf5ca0a580b9ff6.jpgZonnepanelen geïntegreerd in dak.jpg

 

Zonnepanelen in dakpannen.jpgZonnepanelen met folie.jpg

Folie als zonnepanelen

Zonnepanelen op parkeerdek
Het komst steeds minder voor dat daken er ongebruikt bij liggen. Als er geen zonnepanelen op het dak zijn geplaatst, wordt het dak misschien wel ingezet als groendak of als parkeerdek. Wat te denken van een parkeerdek met zonnepanelen? De energie die dat oplevert, kan worden gebruikt voor de oplaadpunten van elektrische auto's.

© 2014 - 2018 zon en energie Culemborg | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel